Thứ Tư, 15 tháng 4, 2015

Thăm vườn đào La cả

  Người trồng đào năm nay báo hiệu một năm thất thu. Thời tiết nắng ấm kéo dài làm cho cây đào phát triển sớm nhanh ra hoa. Mặt khác năm nay lại là một năm nhuận thời gian kéo dài thêm đến thời điểm này còn hơn nửa tháng nửa mới tết mà nhiều vườn đào đã sớm ra hoa.
 
 
Những vườn đào ra hoa rực rở trông thật đẹp mắt nhưng
 thật xót lòng cho người trồng đào
 
 Những gốc đào đáng bạc triêu nay trở 
thành thứ xa xĩ giửa đồng không.

Lê Văn Thưa

Ấn tượng loài sam biển

Vùng biển Quảng bình hiếm thấy loài sam là một người dân gần biển nhưng đây là lần đâu tiên trong đời tôi bắt gặp một con sam. Tuy nhiên mặc dù còn nguyên vẹn nhưng nó đã không còn sống nửa nếu nó còn sống thì hẳn phải là cả 2 con. Loài sam là biểu tượng cho lòng chung thủy sống bên nhau trọn đời.

     Ai lần đầu gặp sam cũng phải ấn tượng bởi cái dáng vẻ kỳ khôi của nó. Khen thay cho tạo hóa đã chấm phá nên cái nét thô mộc mà vẩn trung thành giử nguyên hình hài từ thời tiền sử cho đến ngày nay. Nó như một cái gì đó thật độc đáo làm ta gợi nhớ đến bộ giáp của các chiến binh từ thời trung cỗ. Phần thân đang phải mang bộ giáp quá khổ kềnh càng thì bổng nhiên lại gắn vào một cái đuôi nhỏ tý tẹo trông chẵng ăn nhập là mấy. Tuy nhiên thế mới gọi là sam, đây là sự kết hợp giửa 3 loài là mai rùa, thân cua và chân càng tôm.

   Được biết loài sam ngày nay nhìn chung trên thế giới đang bị sụt giảm nghiêm trọng về số lượng. Không còn nhiều cảnh ngoạn mục hằng hà sa số cặp đôi sam thi nhau vào biển bờ đẻ trứng vào mùa sinh sản của nó. Nguyên nhân làm giảm số lượng sam lại cũng là do con người. Con người đã chiếm lấn không gian sinh tồn nơi sinh đẻ của nó. Đặc biệt con người đã làm ô nhiểm nước biển phát thải ra quá nhiều hóa chất độc hại từ sự sản xuất phát triển không giới hạn của mình. Loài sam thì rất nhạy cảm với mọi thứ chất thải này nhất là con non không thể sống nổi khi nước biển không được trong sạch như ngày xưa.

  Loài sam là biểu trưng của hóa thách sống hiếm hoi còn sót lại tuy nhiên đang gặp phải cuộc đấu tranh sinh tồn thách thức từ phía con người. Thể hiện lòng chung thủy một vợ một chồng từ một loài giáp xác thì đây quả là loài có một không hai. Mong rằng loài sam vượt qua được thời kỳ khó khăn vẩn tồn tại với thời gian.
 
 Sam biển với vẻ ngoài làm gợi nhớ đến bộ áo giáp của chiến binh thời trung cỗ
  Mặt dưới con sam
 Hằng hà sa số cặp đôi sam thi nhau vào bờ đẻ trứng vào mùa sinh sản (ảnh intenet)
Lê Văn Thưa

Loài cây biết cách tận dụng - sống chu du

Con người thời hiện đại ngày nay phát thải ra môi trường không thiếu thứ gì từ “thượng vàng đến hạ cám”. Đơn cử như món nhựa xốp trắng dùng để bảo quản hàng hóa nó có mặt khắp mọi nơi. Vì rất nhẹ nên dể dàng được gió hoặc nước cuốn đi, khi ở trên mặt nước nó trở thành một  “hòn đảo” tý hon trôi nổi, hay như một chiếc du thuyền di chuyển vô định ngẩu hứng theo chiều gió.
     Không thể bỏ phí cái thứ trời cho đó, một loài cây có sưc sống mạnh mẻ đó chính là cây mua đã biết cách tận dụng, khi hạt giống vô tình rơi vào mảnh xốp này nhờ có độ ẩm nên nó đã nẩy mầm mặc dù chất nhựa ở đây không hề có dinh dưỡng nào cho cây. Nhưng cây mua đã có cách đó là đâm rễ xuyên qua miếng xốp để rễ lấy dinh dưỡng trực tiếp từ trong nước. Thật kỳ diệu nó đã thành công từ một miếng nhựa xốp trắng đã mọc lên những cây xanh. Mảnh nhựa trở thành cái đảo nổi cứ thế lênh đênh dập dìu mang theo cây xanh mọc trên mình. Những cây xanh này trở thành thứ cây khác lạ nhất hành tinh là biết di chuyển thường xuyên liên tục trên mặt hồ nhờ gió đưa đi. Chứ không như muôn loài thực vật trên đời này phải cam chịu nằm yên bất động.
 Nhìn những cây nhỏ được sống dập dìu trên “đảo nổi” con người cũng phải ghen tỵ với cách sống phóng khoáng chu du nay đây mai đó của những cây biết cách tận dụng này.




Lê Văn Thưa

Hoa súng trên đồng đất Võ xá-Quảng bình

Nói đến hoa súng ai cũng nghỉ ngay quê hương của nó là ở vùng đất đồng bằng Nam bộ. Đây là một loài hoa đẹp, vì đẹp mà lại có thể sống trên bùn nước nên con người đã đưa về trồng. Đây là cách mà loài cây này đã phát tán đi khắp nơi.

   Cánh đồng Võ xá xưa vốn là đồng lầy câu ca xưa từng để lại “Nhất Lũy Thầy nhì đồng lầy Võ xá” (Ý nói lên sự lầy lội hiểm trở). Từ xưa vùng đất này vốn không hề có loài hoa súng ở đây, nhưng vùng đất lầy lội này lại tiềm ẩn là môi trường thuận lợi cho loài hoa súng phát triển. Bởi thế chẵng ai đem trồng mà nay trên cánh đồng ở các mương nước ao hồ cây hoa súng lại đang phát triển tốt tươi. Đó là nhờ vào lũ lụt đã mang mầm cây từ các gia đình đem về trồng mà phát tán ra mọi nơi. Hóa ra đây lại là một cách khá tự nhiên từ cánh đồng lúa nay lại được điểm tô thêm những bông hoa súng tươi đẹp.

   Nhìn vào bông hoa súng ai cũng phải ngở ngàng trước sự cuốn hút bởi sắc màu đỏ tươi rực rở. Nói về vẻ đẹp của các loài hoa sống trên nước nếu như được mở một cuộc thi chọn thì chắc chắn hoa sen sẻ gật giải hoa hậu rồi. Còn giải á hậu 1 là loài hoa nào đây? Chắc hẳn đó phải là loài hoa súng.

   Đến đây ta mới nhận ra rằng thực vật trong tự nhiên để phát triển sinh tồn nòi giống phải qua nhiều hình thức phát tán hạt giống trong tự nhiên. Tuy nhiên độc đáo nhất phải kể đến một số loài thực vật trong đó có hoa súng đã dùng ngay con người loài thông minh nhất để phát tán giống nòi dùm cho mình, thế mới siêu. Bằng cách cuốn hút con người bằng  nhiều hình thức như hoa tươi, quả ngọt, bổ dưỡng… Để con người đem trồng đây là cách sinh tồn phát triển mang tính bền vững nhất trong thời đại mà sự phát triển của con người là nguy cơ cho nhiều loài động thực vật bị diệt chủng.
 
Lê Văn Thưa

Phát hiện loài chim đầu rìu ở vùng đồi cát Quảng bình

 Cách đây khoảng dăm năm tôi đã bất ngờ phát hiện một con chim đầu rìu xuất hiện trên vùng đồi cát. Lần này tôi đến một trang trại ở trên đồi cát thì bỗng phát hiện có một con chim đầu rìu nó nhẩn nha đi kiếm mồi ở dưới các gốc cây. Tôi kịp ghi lại được mấy hình ảnh dù không được nét cho lắm.

Chim đầu rìu là một loài chim đẹp chỉ thấy trên phim về thế giới động vật không ngờ nó lại có mặt ngay ở vùng đồi cát này mặc dù rất hiếm hoi. Gọi là chim đầu rìu vì đơn giản cái đầu nó như cái rìu được tạo thành bởi cái mỏ và trên đầu có một cụm lông dài. Cụm lông trên đầu có thể cử động khi mở rộng ra khi khép lại rất linh động.

Đây là loài chim hiếm và có một nét đẹp thật độc đáo cần có ý thức bảo vệ loài chim đầu rìu.


Lê Văn Thưa

Cỏ Lông chông ven biển Quảng bình

Cuộc đấu tranh sinh tồn đã tạo ra cho muôn loại nhiều khả năng thật lý thú. Động vật có khả năng biết chạy, nhảy, bay là chuyện thường tình. Nhưng còn thực vật thì sao? ai cũng sẻ nghỉ rằng đây là loài bất động. Nhưng không thực vật cũng biết cách vận động ít ra là theo cái cách để bảo đảm cho sự sinh tồn phát triển.
  Hãy xem cách vận động của nhiều loài thực vật như thế nào. Trước hết là đưa hạt giống đi thật xa đó là bằng cách bay mổi hạt chỉ cần gắn một chùm lông tơ là có thể theo gió bay hàng km. Tiếp đến là cách nhảy  từ vỏ quả khi chuyển thành khô nó trở thành ví như một chếc lò xo được nén lại. Đến thời điểm nào đó mảnh vỏ được giải phóng bung ra nẩy hạt đi thật xa. Như vậy thực vật biết bay hay nhảy thì mọi người ai cũng đã biết. Còn chạy thì sao? Quả là thật khó để vận dụng tuy nhiên vẩn có cách. Loài cỏ lông chông  khi phát triển trên môi trường cồn cát trắng ven biển nó đã tìm ra một giải pháp. Loài người vốn thông minh nhưng khi nhìn thấy cái cách tao ra bông quả biết chạy của cỏ lông chông cũng phải ngạc nhiên về sự giản đơn và tính hiệu quả, lại còn tỏ ra sự ngộ nghỉnh của nó nửa. Bằng cách nhờ gió hay độ dốc cồn cát đưa đi nhằm phát tán hạt giống đi thật xa.
Cỏ lông chông Biết chạy
 
Lê Văn Thưa